Moğolistan: İnsan dışı ile karşılanır, içi ile uğurlanır.


Moğolistan dünyanın yüzölçümü bakımından onüçüncü ülkesi. Çin ile Rusya arasına sıkışmış toprakları 1,6 milyon km2. Ancak aynı zamanda dünyanın en seyrek nüfuslu ülkelerinden birisi burası. Moğol nüfusu yalnızca 3 milyon. Düşünün, Türkiye’nin iki katı büyüklüğünde bir ülkede sadece 3 milyon kişi yaşıyor.

© photocredit

***

Bir Macera Daha: Moğolistan…

©İlsu «Aylak» Dirgin

Moğolistan yolculuğum uçağım Ulan Batur’a yaklaşırken pencereden uçsuz bucaksız yeşillikler içinde tek tük seçebildiğim beyaz ger çadırlarını görerek başladı. Bunca yıldır okuduklarım doğruydu galiba. Yıl olmuş 2018, fakat dünyada bazı insanlar modern hayatın kendilerine sunduğu seçeneklerin farkında olmasına rağmen, özgürlüklerini başkasının eline bırakmayı reddederek, göçebe bir hayat tarzını devam ettiriyorlardı.

Ulan Batur’a iner inmez gece gündüz iki haftayı birlikte geçireceğimiz, Moğolistan’ın altını üste getireceğimiz, ülke insanını ve kültürünü tanıma yolunda kendisinden eşsiz bilgiler edineceğimiz ve sonunda hayatının belki de en özel anına tanıklık edeceğimiz tatlı rehberimiz, küçük ve güleç insan Mala ile tanıştık. Mala’nın adı aslında Goomaral’dı, kısaca Maral. Aynen bizde olduğu gibi, ismi dişi geyik manasına geliyordu, fakat telaffuzu daha ziyade Marla gibiydi. Nedense Batılı turistler bu ismi telaffuz edemiyordu söylediğine göre, o yüzden ismini Mala diye kısaltmıştı. 

Moğolistan dünyanın yüzölçümü bakımından 13. ülkesi. Çin ile Rusya arasına sıkışmış toprakları 1,6 milyon km2. Ancak aynı zamanda dünyanın en seyrek nüfuslu ülkelerinden birisi burası. Moğol nüfusu yalnızca 3 milyon. Düşünün, Türkiye’nin iki katı büyüklüğünde bir ülkede sadece 3 milyon kişi yaşıyor.

Mala 26 yaşında, Moğolistan’ın büyük şehirlerinden Erdenet’li bir genç kadın. Ulan Batur’da uluslararası ilişkiler okumuş, bir müddet Tayland’da ve Çince öğrenmek üzere Çin’de yaşamış. 18 yaşından beri yazları turist rehberliği yapıyor. Tanışır tanışmaz, bildiğim tanıdığım diğer Asyalılar’dan farklı olarak İngilizceyi çok düzgün telaffuz edebildiğini ve gayet iyi düzeyde konuştuğunu duyup biraz şaşırıyorum. İlerleyen günlerde Moğolca ile ilişkim arttıkça anlıyorum ki, Moğollar’ın konuşurken dil, damak ve dişleri arasında çıkarabildiği ses çeşitliliği o kadar fazla ki, İngilizce telaffuz onlar için çocuk oyuncağı. Bizim dilimizin dönmediği harfleri, sesleri, vurguları var. Bu esneklik hemen her dili, fakat özellikle bizim gibi sesleri neredeyse sadece ağzının ön bölümünde çıkaranların dillerini zorlanmadan taklit edebilmelerini sağlıyor.

 

Ulan Batur’daki ilk günümde şehrin en büyük meydanını şöyle bir gözden geçirip Ulusal Müze’yi geziyorum. Moğol tarihçesi ve kültürü hakkında hap gibi bilgilerle donanmak isteyenler için şiddetle tavsiye ediyorum bu müzeyi. Duvarlarda ortaokul tarih kitaplarımızdan aşina olduğumuz haritaları, üzerlerinde Hunlar’ı, Göktürkler’i, İlhanlılar’ı, çeşitli boyların ayrılmasını, tarihin ve insanların ilerleyişini görünce gece uçakta uyuyamamış gözlerim tüm yorgunluğuna rağmen fal taşı gibi açılıyor. İlgiyle, merakla, fakat hızla geziyorum müzeyi. Ardından otele gidip yorgunluktan devriliyorum.

 

Ertesi gün erkenden kalkıp yeniden havaalanı yoluna düşüyoruz. İstikamet, bir saat 15 dakika süren kısa bir uçuşla ülkenin orta kuzeybatısındaki Murun! Bir önceki gece Ulan Batur’da bavullarımızı teslim ettiğimiz minibüslerimiz bütün gece yol alarak bizden önce Murun’a varmış, havaalanında bizi bekliyor. Uçaktan iner inmez muazzam bir ferahlık hissediyorum. Gökyüzü masmavi. Hava ılık, kuru ve taptaze. Araçlara binip Murun’un bir saat kuzeyinde yer alan Hövsgöl’e doğru yola koyuluyoruz. 

 

☛ Uushgiin Uvur Geyik Taşları.

☛ Dukha Türkleri

☛ Her Moğol’un kendi yolu vardır

☛ Göçebe yaşam kültürü

☛ Khorgo Volkanı

☛ Terkhiin Tsagaan Gölü

☛ Tsenkher Kaplıcası

☛ Cengiz Han’ın torunu Kubilay Han’ın Başkenti Karakurum

☛ 1271-1368 yılları arasında kullanılmış bir çeşit pasaport

☛ Kültegin ve Tonyukuk Yazıtları

☛ Dünyanın en büyük 5. çölü

☛ Şarkı Söyleyen Kumullar

☛ Yolin Am Vadisi

 

[Ve daha neler neler; Röportajın Tamamı]

 

 

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: