Küresel Güçlerin Anlamsız ve Samimiyetsiz Çabaları…


 

…ve ülke yöneticilerinin mağduru olan halklar!

☮ Aralarında nedensellik bağı var, bu çok açık… Biri diğerinin sonucu, besliyor ya da tahrik ediyor. Putin’in Çin’de yaptığı konuşma, son dönemde ABD’de artan ve zemininde etnik/dinsel unsurların yattığı şiddet olaylarını da akla getiriyor. Ayrıca, Türkiye’de artık daha sık konuşulan ve risklerine dikkat çekilen toplumdaki bölünmeyi de…

☮ ABD, Çin ve Rusya, terörizmden, aşırıcılıktan ve kayıtdışı göçten yakınıyorlar, bunlarla mücadele ediyorlar. Ancak, terör örgütlerinin elinde Onların imalâtı silahlar var. Terör örgütlerinin destekçisi görülen ülkelere satma yarışındalar. Bu niye?

☮ Bu durum aynı zamanda bir taşla iki kuş vurma anlamına gelmiyor mu? Hem bu silâhları satın alan ülkelerdeki halkın refah ve mutluluğundan çalıyorlar. Hem de kendileri zenginleşirken, diğerleriyle kalkınma farklılıklarını giderek genişletiyorlar.

☮ Bu noktada sorulması gereken soru şu; Ülkelerinin yöneticileri yüzünden mutlu ve müreffeh bir yaşamdan zorunlu fedakârlık yapan halkların makus talihlerini değiştirmeleri, zenginliklerini sahiplenmeleri ve kendi geleceklerini belirlemeler gerekmiyor mu ve yapılması gerekenler neler?

***

PUTİN’İN PEKİN’DE YAPTIĞI KONUŞMA VE IŞİD

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

©Prof.Dr.Osman Metin Öztürk

14-15 Mayıs 2017 tarihlerinde, Çin’in ev sahipliğinde Pekin’de yapılan, “Uluslararası İşbirliği İçin Kuşak ve Yol Forumu” nun açılış törenindeki konuşmasında, [Full Speech] Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin; terör, aşırıcılık ve kayıtdışı göç sorunlarına dikkat çekmiş; bugün bütün Dünyayı meşgul eden bu sorunlar ile yolsuzluk, sosyal dışlanma ve ülkeler arasındaki kalkınma farklılıkları arasında bağ kurmuş ve bunların bu sorunları körüklediğini ifade etmiştir.

Bu tespitler, bize göre önemlidir. Çünkü Rusya Devlet Başkanı’ndan gelmektedir ve güncel uluslararası politikada IŞİD üzerinden nasıl bir oyun oynandığına işaret etmektedir.

Denilebilir ki, uluslararası politikada bu tür oyunlar hiç eksik olmamıştır. Ancak öyle olsa bile, söz konusu tespitlerin, IŞİD konusunun daha iyi anlaşılabilmesi bakımında dikkat çekici bulunmuştur.

Yolsuzluk, sosyal dışlanma ve ülkeler arasındaki kalkınma farklılıkları… Ve bunlarla ilişkilendirilen terör, aşırıcılık ve kayıtdışı göç…

Aralarında nedensellik bağı var, bu çok açık… Biri diğerinin sonucu, besliyor ya da tahrik ediyor. Putin’in sözleri, son dönemde ABD’de artan ve zemininde etnik/dinsel unsurların yer aldığı şiddet olaylarını da akla getiriyor. Keza bir başka çağrışım, Türkiye’de artık daha sık konuşulan ve risklerine dikkat çekilen toplumdaki bölünme… Yani Putin’in işaret ettiği hususları sadece uluslararası ilişkiler bağlamında görmemek gerekir.

Ancak Putin’in tespitleri ışığında asıl üzerinde durulması gereken husus, IŞİD’dir. IŞİD konusu salt güvenlik/askeri boyutu olan bir konu değildir. Çok ciddi politik ve ekonomik boyutları da olan bir konudur. Ve Putin’in sözleri bunun anlaşılmasına imkân vermektedir. Çünkü hem IŞİD terörizmi, aşırıcılığı ve kayıtdışı göçü, bunların hepsini çağrıştırmaktadır, hem de IŞİD ile mücadelede yolsuzluk, sosyal dışlanma ve ülkeler arasındaki kalkınma farklılıkları vardır. IŞİD ile mücadele eden ABD ve Batı, “İslami terörizm” nitelemesi üzerinden İslam’ı dışlamış, dışlamakla kalmamış hedef almış; bu, hem terörizmi, hem de aşırcılığı besleyen bir etkiye yol açmıştır. ABD(Batı), Çin ve Rusya, terörizmden, aşırıcılıktan ve kayıtdışı göçten şikâyetçidirler, sözde bunlarla mücadele etmektedirler. Ama aynı zamanda IŞİD’in elinde Batı, Çin ve Rus yapımı silahlar vardır. Bu büyük güçler, IŞİD’in en büyük destekçisi olarak görülen Suudi Arabistan’a silah satmak için adeta yarış içindedirler. IŞİD ile mücadele ediliyorsa, IŞİD’in eline geçme ihtimali çok yüksek silahları Riyad’a ya da IŞİD destekçisi bir başka Orta Doğu ülkesine satmak için bir yarış içinde olunması niye?

İşin önemli iki boyutu daha var. Birincisi, silaha para verme halkın refah ve mutluluğundan “çalma” anlamına geldiği için, silah satanların aynı zamanda ülkeler arasındaki kalkınma farklılıklarını yaratanlar olmasıdır. Kendileri silah satıp kalkınmalarına kaynak transfer ederek yükselirken, muhatapları refahlarından “zorunlu” fedakârlık(!) yapıp adeta yerinde saymakta, aradaki “gelişmişlik” farkı ikinciler aleyhine büyümektedir. Bu, içinde kinin, nefretin, kıskançlığın, intikam duygusunun ve benzerlerinin bulunduğu “tepkisel etkileşimi” besleyen bir durumdur. İkincisi de, IŞİD’a verilen silahların Amerikalılara, Çinlilere ya da Ruslara karşı değil, kendi insanlarına (Müslümanlara) karşı kullanılması; aynı dinin mensupları olan Sünnilerin ve Şiilerin biri birlerine silah doğrultmasının terörizmi ve aşırıcılığı beslemesi, ama asıl önemlisi bunun kayıtdışı göçün en büyük nedeni olmasıdır. Bu noktada kayıtdışı göçün, Batı karşısında gözüken cepheyi ayrıca zayıflattığını da düşünmek gerekir.

Bu belirtilenler ışığında, IŞİD’a ve IŞİD ile mücadeleye acaba nasıl bakmak uygun olacaktır? Bize göre, Putin’in söyledikleri; IŞİD sorununu çözme çabasının ne kadar </banlamsız ve samimiyetsiz bir çaba olduğuna, uzak durulmasına, en azından “alet olunmaması” gerektiğine işaret etmektedir.

IŞİD konusu bir kere daha göstermiştir ki; Orta Doğu halkları, ne yazık ki sadece büyük/süper güçlerin değil, kendi ülke yöneticilerinin de mağdurudurlar.

Bir tarafta, yolsuzluk, sosyal dışlanma ve ülkeler arasındaki kalkınma farklılıkları ve bunlarla ilişkilendirilen terör, aşırıcılık ve kayıtdışı göç; diğer tarafta da, bir “özgürlük” ve “demokrasi” rüzgârı olarak Orta Doğu’da eseceği ileri sürülen ve böyle başlayan Arap Baharının bugün geldiği nokta, içinde bulunduğu durum!… Her şey ortada, gözler önündedir.

Orta Doğu halklarının “makus” talihlerini değiştirebilmeleri, ülkelerine ve zenginliklerine sahip çıkabilmeleri, kendi geleceklerini kendilerinin belirlemelerine, bu yolda gösterecekleri azim ve kararlılığa bağlıdır.

Ve son bir çağrışım; Putin’in 29 ülkenin devlet ya da hükümet başkanının, 130 ülkeden ve 70 uluslararası kuruluştan temsilcinin katıldığı, bu denli geniş bir katılımın söz konusu forumda işaret ettiği hususların, hem bir öz eleştiri olabileceği, hem de Moskova’nın yeni bir ideolojik söylem/açılım üzerinde çalışıyor olabileceğidir. Rusya, büyük ülkesini koruma endişesinin etkisinde, yeni bir ideolojik söylem/açılım üzerinde çalışıyor olabilir. Son dönemde, Xi Jinping ile Donald Trump arasında gözlemlenen yakınlaşmanın ve birkaç gündür karşılaşılan Rusya’yı Kuzey Kore sorununun içine çekme çabasının, Moskova’yı bu çalışmaya daha çok itmiş ve Pekin’deki etkinliğin bu çalışmanın dışa vurulması bakımından uygun bir fırsat olarak görülmüş olabileceği düşünülebilir.

* *

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: