Program işlerliğe geçirilmiyorsa, vaat ve hedefler lafta kalır!


2030 yılına yönelik 17 hedef mevcut. Ulaşılabilir ve temiz enerjinin temini, iklim değişikliğiyle mücadele, yoksulluğun ortadan kaldırılması gibi... Hepsi çok temel gereklilikler ve hiçbiri de yeni değil. Türkiye’nin notu, sadece 8 hedefte iyi. Peki bu hedefler doğrultusunda acaba değişime ne kadar hazır?

2030 yılına yönelik 17 hedef mevcut. Ulaşılabilir ve temiz enerjinin temini, iklim değişikliğiyle mücadele, yoksulluğun ortadan kaldırılması gibi… Hepsi çok temel gereklilikler ve hiçbiri de yeni değil. Türkiye’nin notu, sadece 8 hedefte iyi. Peki bu hedefler doğrultusunda acaba değişime ne kadar hazır?

© photocredit

***

408db4e88fd4b1f88eba699bd4be1ee2_XL

COP 21’de üzerinde uzlaşılan anlaşma metni, 2020 yılı sonrası için yeni bir iklim rejiminin çerçevesini çizdi.

Dünya baş döndürücü bir değişimin, dönüşümün içinde. Tükenen doğal kaynaklar, sayısı giderek artan doğal afetler, farkındalık artmış olsa da ürkütücü boyutlara ulaşan yoksulluk, ekonomik faaliyetlerin çevresel ve sosyal açıdan artık mevcut biçimiyle sürdürülemez olduğunu gösteriyor.

Büyüme, yaşam kalitesi ve iklimin korunması hedeflerinde dengeyi sağlayamadık. Ve maalesef küresel ısınma yaşam alanımızı ve temel yaşam kaynaklarımızı tehdit eder boyutlarda.

Son 50 yılda ortalama sıcaklık artışının 1 santigrat dereceye yaklaştığı dünyamızda 2.7 milyar insan su sıkıntısı yaşıyor ve bu sayının daha da artacağını biliyoruz.

Son 20 yılda çoğunluğu iklim değişikliği nedeniyle gerçekleşen doğal afetlerin yol açtığı zarar 2,3 trilyon doları buldu. Bu afetler nedeniyle bir yılda göç eden insan sayısı 22 milyonu aşmış durumda.

İklim değişikliği sorununun temel nedeni olan sera gazı emisyonları tarihteki en yüksek seviyeye ulaşmış durumda.

Nitekim Dünya Ekonomik Forumu tarafından yapılan küresel risk araştırmasında iklim değişikliği, önümüzdeki 10 yıl için, kitlesel imha silahlarından daha da önemli bir tehdit olarak birinci sırada konumlandırıldı.

Geçen yıl bu konuların küresel ölçekte ve en üst seviyede çok çeşitli zirvelerde dillendirildiğine şahit olduk. Binyıl Kalkınma Hedefleri yerini Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine bıraktı. Dünya liderleri, 2030 yılına yönelik 17 hedef ortaya koydu: Bunların içinde ulaşılabilir ve temiz enerjinin temini, iklim değişikliğiyle mücadele, yoksulluğun ortadan kaldırılması gibi hedefler de yer alıyor.

Bu 17 hedefin hepsi çok temel gereklilikler ve hiçbiri de maalesef yeni değil. Konular yeni olmadığına göre artık tespit değil eylem zamanı. Peki bu açıdan baktığımızda durum nedir?

Geçen sene OECD ülkelerinin bu 17 hedef ve seçilen 34 gösterge çerçevesinde performansları değerlendirildi. Çalışmaya göre maalesef dünyanın en zengin ülkeleri bile hedefler için tam olarak hazır değil. Türkiye ise sadece 8 göstergede iyi ve üzeri not almış. Bu hedefler doğrultusunda acaba değişime ne kadar hazırız?

Sürdürülebilir kalkınma zirvesinden üç ay sonra gerçekleşen COP 21’de üzerinde uzlaşılan Anlaşma, bu hedeflerden belki de en zor olanına, iklim değişikliğiyle mücadeleye ilişkin bir yol haritası ortaya koydu.

Düşük karbonlu ve iklim değişikliğine dirençli bir ekonomiye geçişi amaçlayan bu yol haritası ne demek?

Sera gazı emisyonlarının azaltılması için üretim ve tüketim süreçlerinde, yaşam biçimimizde değişim demek: yani ulaşımdan, gıdaya, enerjiden, sanayiye kadar birçok alanda üretim ve tüketim süreçlerini çevresel maliyetleri göz önüne alarak yeniden tasarlamak demek.

Bununla birlikte, küresel ısınmanın etkilerine dirençli bir yaşam biçimi demek.

Tüm bunlar ise teknolojinin, Ar-Ge’nin, finans dünyasının bu dönüşümü gerçekleştirecek kapasiteyi, mekanizmaları, araçları hızla oluşturmasına ihtiyaç var demek.

Artık iklim değişikliği konusu alışılagelmiş sektörel alanlar dışında da öncelikli ele alınıyor: örneğin, sigorta sektöründen bir örnek vermek gerekirse, Münih İklim Sigortası Girişimi kapsamında kalkınmakta olan ülkelerdeki 400 milyondan fazla kişiye destek olma hedefiyle yeni modeller tasarlanıyor.

Dünya Ekonomik Forumu’nda sanayide dönüşüm olgusunun konuşulduğu platformlarda konu iklim değişikliğine geliyor, döngüsel ekonomi tartışılımaya başlandı. Biz de TÜSİAD olarak 17 Mart’ta Sanayi 4.0 yaklaşımının Türkiye için potansiyelini ve fırsatları ele alan çalışmamızı kamuoyu ile paylaşacağız.

İletişim teknolojileri, robotlar, biyo-teknoloji, malzeme bilimi, nano-teknoloji gibi birçok alandaki ilerleme bize bir başka gerçeği gösteriyor. Enerjiyi depolayan teknolojiler, üç boyutlu yazıcılar, kuraklığa dayanıklı tohumlar gibi bir dizi çığır açan buluşu tetikleyen değişim ve dönüşüm baskısı, yalnızca çevresel ve sosyal sorunların sonucu değil, aynı zamanda ekonomik gelişimin yarattığı bir fenomen.

Atık yönetimi ve enerji verimliliği gibi alanlardaki yeni yaklaşımlardan doğan döngüsel ekonomi olgusu da bu dönüşümün bir başka boyutunu ortaya koyuyor.

Avrupa’da döngüsel ekonomi prensipleri uygulanarak gerçekleştirilecek teknolojik dönüşümün 2030 yılında net 1.8 trilyon Euro kar sağlayacağı tahminleri yapılıyor.

Artık ürünün yaşam dönemi en uzun olacak şekilde tasarlanması ve üretilmesine yönelik Ar-Ge ve inovasyon çalışmalarında yoğunlaşılıyor.

Sadece atıkların yeniden kullanılması değil ürünün kendisinin ya da yan ürünlerin hammadde veya yakıt olarak yeniden ekonomik döngü içine girmesi artık yatırım planlamalarının bir parçası oluyor.

Çevresel kaygılar ve iklim değişikliğiyle mücadele iş dünyasına önemli bir sorumluluk yüklüyor. Memnuniyetle belirtmek isterim ki yatırım kararları daha çevre ve iklim dostu hedefleri içermeye başladı. Ar-Ge ve inovasyon faaliyetlerinin mevzuatta yapılan son iyileştirmelerle bu çabalara önemli katkılar sağlayacağına inanıyoruz. Bununla birlikte, çoğunluğunun özel sektör tarafından yapılması öngörülen düşük karbonlu ve yüksek verimli teknoloji yatırımları için, öngörülebilirlik ve politikalarda uyum ihtiyacı önemle vurgulanması gereken bir konu olmaya devam ediyor.

Negatif etkilerini yaşamaya başladığımız iklim değişikliğiyle mücadelede ortak çabayı gösteren Paris Anlaşması’nın tarafları arasında olunması ülkemiz açısından mutlak bir önemdedir. Öte yandan, dünya ekonomisini de şekillendireceğine inandığımız bu anlaşmada ülkemizin konumunun, gelişmekte olan ülkelere yönelik finansal destek ve teknoloji transferi mekanizmalarından yararlanacak şekilde netleştirilmesi de eşdeğer gerekliliktedir.

Bunu mümkün kılacak adımların uluslararası platformlarda ivedilikle ve kararlılıkla atılacağını düşünüyoruz. COP21 dönem başkanı Fransa’nın bu yönde desteğini sürdürmesini bekliyoruz.

Öte yandan, ulusal düzeyde iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik tüm plan ve politikaların bir an önce net bir şekilde tariflenmesi gerektiğine inanıyoruz. Bu süreçte de;

* çevresel, ekonomik ve sektörel hedeflerin bütüncül bir anlayışla ve birbirini tamamlar şekilde ele alınmasını;

* etkili uygulamayı mümkün kılacak regülasyonların ve altyapının uyumlu bir takvimleme yapılarak hayata geçirilmesini;

* uygun finansman mekanizmalarının eşzamanlı tasarlanmasını önemli görüyoruz.

İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı’nın gözden geçirilmesi bu kapsamda bir ilk adım olacaktır.

Bu politikalar dahilinde, sanayide enerji verimliliğini artırmaya ve yeni teknolojileri geliştirmeye yönelik yatırımların teşvik edilmesi öncelikli olmalıdır.

Bu anlayışla Ar-Ge ve inovasyon vizyonumuz düşük karbon ekonomisini de merkeze alacak şekilde geliştirilmelidir.

Elektrik piyasalarının verimliliği özendirecek bir yapıya kavuşturulması için ilave tedbirler alınmalıdır.

Yenilenebilir enerji kaynakları potansiyelimizin kullanılmasına yönelik son yıllarda sağlanan ivme artarak devam ettirilmelidir.

Biz de TÜSİAD olarak iklim değişikliği ile mücadeleye yönelik politikaları oluşturma sürecindeki çalışmalara katkı sağlamak üzere, piyasa temelli ve düzenleyici araçları maliyet ve etkinlik açısından ele alacak bir projeyi başlatıyoruz.

TÜSİAD’ın 45. yılında gerçekleştireceğimiz bu projemizle, politika yapıcılara sunacağımız önemli bir etki değerlendirme çalışmasını gerçekleştirmeyi hedefliyoruz.

Ben bu noktada Davos Forumundan bir alıntı ile bu zorlu sürecin başarısı için gerekli gördüğüm unsuru paylaşmak isterim: “Bir planınız yoksa hedefler sadece dileklerdir. TÜSİAD Başkanı Cansen Basaran Symes—COP-21-Paris-Degerlendirme-Toplantisi-Konusması [tam metin]

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: