Cumhuriyet’in Divası…


Öyle bir ömür geçirdin ki, oldu mevtin sana hande, halka ise matem

müzeyyen_senar

© photocredit

Sarıyer’de tanıştığın bir hanım, üzülme pek karşındayım a canım. Hasret kaldım tanburunun sesine, yine bir tenha akşam gel gel a canım…Hele coşkun bir ay doğsun gelirim. Sazla söze pek âşıksın bilirim. Kaç zamandır hep gönlümden geçerdin. Sarıyer’lim sana ben can veririm… Yâdında mı doğduğun zamanlar? Sen ağlar iken gülerdi âlem. (Müzeyyen Senar – Yesari Asım Ersoy söylüyor)

***

(*) Yukarıda (soldaki fotoğraf) Atatürk ile görülen genç kızın Müzeyyen Senar değil, Fethi Okyar’ın kızı olduğu anlaşılmıştır! Yaptığım yanlışlıktan dolayı özür diliyorum. nö

senar_müren

Zeki Müren gibi bir başka Bursalı..
16 Temmuz 1918’de Keles İlçesi’nde doğdu.
Harb-i Umumiye’nin yaklaşık dört ay sonra bittiği yıl..
Nereden bilebilirdi ki, Kurtuluş Savaşı yılları izleyecek ve yaşamına izi silinmeyecek bir damga vuracak. Milyonlarca insan gibi Ata’sına «âşık» olacak ve bu «âşk» ölene dek sürecekti.. Ben seni unutmak için sevmedim ki, «şiar»ını, hemşehrisi ve can dostu Zeki Müren gibi ömrü boyunca dilinden düşürmeyecekti;

ben seni unutmak için sevmedim
gülmen ayrılık demekmiş bilmedim
bekledim sabah akşam yollarını
ölmek istedim bir türlü ölmedim
âşk bu mu sevda bu mu hayat bu mu
kalp acı dünya hüzün gözyaşı dolu
(Zeki Müren söylüyor)

copy-senar1

Şair Orhan Seyfi Orhon’un dediği gibi; ‘kül olmaz, ateş yanmadan; denizler durulmaz, dalgalanmadan.’ Müzeyyen Senar içindeki o hiçbir zaman küllenmeyen ateşi ve durulmak bilmeyen dalgaları, Anadolu Musiki Cemiyeti’ne adımını attığı andan itibaren, Kemal Ziyazi Seyhun Bey, Udî Hayriye Hanım, Saadettin Kaynak, Selahattin Pınar, Lemi Atlı, Mustafa Nafiz Irmak gibi ünlü ustalarından aldığı dersler ve terbiye ile bezeyecek ve sonunda hem Mustafa Kemal Atatürk’ün dikkatini çekmeyi başaracak, hem de çocukluk hastalığı olan kekemeliğinin üstesinden gelecekti.

Saadet benziyor boş bir seraba
Düşüyor her seven gönül azaba
Gelmiyor çekilen dertler hesaba
Diyorum: “Sebep ne bu ızdıraba?”
Diyorlar: “Kül olmaz ateş yanmadan
Denizler durulmaz dalgalanmadan!”
(Müzeyyen Senar söylüyor)

Aşkınla sürünsem, yine aşkınla delirsem
Bilmem ki ne yapsam da senin kalbine girsem
Bir gölge gibi ruhunun altında belirsem
Bilmem ki ne yapsam da senin kalbine girsem,
diye şarkı bile söylemeden Atatürk O’nu «keşfetmiş»ti bile..Zeki Müren söylüyor.

Müzeyyen Senar, Ata’nın huzurunda 30’lu yıllarda şarkılarını söylediğinde daha gencecik bir kızdı ve belki de henüz bilmediği dansına ilk kez Atatürk ile kalkacak, kendi deyimi ile eli ayaklarına dolaşacak, dizleri çözülüverecekti.

D09092752

O günleri anlatıyor:
Rakısı, sarı leblebisi ve sigarası önünde. Ben böyle adaplı rakı içeni O’ndan sonra bir daha görmedim. Aşırı içmiyordu. İlk gidişimizde (1.eşi Ali Senar ile) benim saçlarımı, Ali’nin de bıyığını beğenmemiş olacak ki, özel berberine yolladı hemen ikimizi. İzleyen yıllarda sıkça huzuruna çıkma onuruna eriştim. İki kez müthiş hasta olduğumdan ve ayakta durabilecek halim bulunmadığından gidemedim. Huzurda hocalarım, ustalarım ve saz heyetimiz âdeta «Ağır top» gibi salon kapısının arkasında beklerler, Atatürk şarkı söylememi isteyince de hemen yerlerini alırlardı. (Çeşitli röportajlarından alıntı.)

ms

Evet, Müzeyyen Senar kekemeydi ama okuldaki ilk yıllarında şarkı mırıldanarak aşmaya çalışacaktı bu engeli. Evde tuzluk isterken bile şarkı söyleyecekti. Kelimeler takılmasın, çevresini rahatsız etmesin düşüncesiyle…
Bir gün okul müdürü Müzeyyen Senar’ın ‘gidelim Göksuya bir âlem-i âb eyleyelim’I söylediğini duyacak ve ‘bu kızda gelecek var…’ diyerek, O’nu Musikî Cemiyeti’ne yönlendirecekti.

Gidelim Göksu’ya bir âlem-i âb eyleyelim
O kadehkâr güzeli yâr olarak peyleyelim
Bize bu taliimiz olmadı yâr neyleyelim
O kadehkâr güzeli yâr olarak peyleyelim.
(Müzeyyen Senar söylüyor)

muzeyyen-senar_2022

1998’de (doğumundan 80, Atatürklü yıllardan yarım sonra) Süleyman Demirel, diğer 85 sanatçı ile birlikte Müzeyyen Senarı da ödüllendirecekti. Törene katılma davetiyesini yırtarcasına geri çevirecekti. Tıpkı; Melih Cevdet Anday, Fikret Otyam, Avni Arbaş, Orhan Pamuk, Turhan Selçuk, Atıf Yılmaz, Arif Sağ, Belkıs Akkale, Sezen Aksu, Gülşen Tatü, Gülriz Sururi gibi tanınmış diğer sanatçılar gibi… Zira Cumhuriyet Divası, bu kadar geç hatırlanmayı kendisine yediremiyordu. Bu arada tanınmış ressam Mehmet Güleryüz usulsüzlük yapıldığı gerekçesiyle açtığı davayı da kazanacak ve verilen ünvanlar iptal edilecekti.

Muzeyyen_senar_sergi2

Müzeyyen Senar anlatıyor:
Bir gün postacı kapıyı çaldı ve resmi bir mektup getirdi. Açtığımda; “ …. Açılmış bulunan davayla ilgili Bakanlığımızın hukuki olarak göstermiş olduğu tüm çabalara rağmen maalesef Devlet sanatçılığı unvanınız iptal edilmiştir…’ satırlarını okudum ve acı acı tebessüm ettim.Bben zaten bu ünvanı hemen reddetmiştim. Ama yanıtımı da yine resmî yoldan ilettim; “ Büyük Atatürk huzurunda Türk musikisini icra etmek imkânına sahip olmak , zaten benim için en büyük şeref ve en büyük ödüldür….

Çünkü ‘Benzemezdi kimse O’na…’

Lütfuna ermek için
Söyle perişan olayım
Bakışından süzülen
İşvene kurban olayım
(Müzeyyen Senar söylüyor)

imagesKCR5WZFB

Ve devam ediyor:

Sevmekten kim usanır, hangi gönül uslanır

Dalgalandım da duruldum, koştum arkandan yoruldum

Gamzedeyim deva bulmam, kaderimdir hep çektiğim

Akşam oldu hüzünlendim ben yine, hasret kaldım gözlerinin rengine

Ömrümüzün son deminde maziye bir bakıver neler neler bıraktık.

Kapıldım gidiyorum bahtımın rüzgârına, ey ufuklar diyorum, yolculuk var yarın.

Ve de dolu dolu geçen bir ömrü Sanat Güneşi Zeki Müren noktalıyor:

ms_zm

Nasıl Geçti Habersiz o güzelim yıllarım, her anını dünmüş gibi hatırlarım

Dalarım uzaklara, gönlüm sıkılır, sorma ne haldeyim, kederdeyim.

Elbet bir gün buluşacağız, bu böyle yarım kalmayacak

Hani o bırakıp giderken seni, bu öksüz tavrını takmayacaktın

images

Işıklar içinde yat Cumhuriyet’in Divası…

Nusret Özgül

Brüksel, 8 Şubat 2015

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: