Anadolu’da Kadın Olmak…


Anadolu’da Kadın Bir Başka Güzeldir!

ekber_yeşilyurt

© photocredit

Şehir kızı görkemli bir “izdivaç” yapacak, Buna karşın köy kızı “kocaya varır” ancak! Güzel ahlak ve dostluk ilk hatıra gelişte, Türk kadını en başta… Hakikat budur işte! Tatlı dil, iyi niyet dolu bir yüreğidir, Bu yüzden Türk kadını evinin direğidir. Selam veren herkese en yakın arkadaştır. En büyük özelliği sevgisi, saygısıdır, Türk kadını cefakâr, ocağını yakandır, Kimisi ekin yolar, kimisi başbakandır!

***

remziiren

© photocredit

Töresel giysisinin içinde başka güzel
Sürmeli gözleriyle hızmalı başka güzel

Gün ağarırken kalkıp sürüye koyun katan
Tozlu yollar aşarak sularını taşıyan
Gece gündüz didinip yaşamı yaşam yapan
Özverili öyküsü güzelden öte güzel

Hamuru yoğururken, çocuğu doğururken
Ocakta aş pişirip erini doyururken
Toprağı işleyerek tohuma yaşam veren
Nasırlı elleriyle hasatta başka güzel

El emeği, göz nuru döküşü başka güzel
Renkli hayallerini örüşü başka güzel
İpliğe dans ettirten nakışı başka güzel
Özenle sergileyip bakışı başka güzel

Kalem tutan eliyle yazışı başka güzel
Oturup sohbet eden diliyle başka güzel
Okuyup yazan azmi gücüyle başka güzel

Savaşta silah tutan cephelerde çarpışan
Öğrenip eğiterek kendini bile aşan
Evreni kucaklayan aklıyla başka güzel

Değeri bilinmese kuma getirilse de
Duyguları çiğnenip aşkı bitirilse de
Hüzünlü bakışıyla susuşu başka güzel
Dost ellerle uzanıp tutuşu başka güzel

Sazıyla başka güzel sözüyle başka güzel
Sanatın zirvesinde sahnede başka güzel

Doğarken başka güzel yaşarken başka güzel
Tanrının yarattığı kadın bu başka güzel…

Anadolu’da Kadın Bir Başka Güzel
Yıldız TÜMERDEM
Tamamı.

***

remzi_iren_01

© photocredit

Kendi kalabilmiş şehirlerimizden biri olan Mardin´den ovaya bakarsanız, aklınızın sığasını zorlayan sonsuzluğu; ovadan Mardin´e bakınca da kenti, ölümlülüğün izdüşümü sanabilir, ikilemde kalabilirsiniz. Sonsuzluğun olasılığı dolar içinize. Özellikle de Mardin´in içine girerseniz, ölüme ve ölümden de beter acılara direnmenin olağanüstü kalıntılarıyla karşılanırsınız. İnsan olsun, yapı olsun, doğa olsun, ne pahasına ayakta kalabildiklerini öğrenmeye başlayınca şaşırtıcı bulabilirsiniz. Doğuşa ve batışa bakan Nemrut´tan farklı olarak yalnızca batışa bakar, sakinlerinin içselleştirdiği malum yazgısını dışa vurur gibi.

Sırtını dağa dayamış kentle Deyrül Zeferan arasında yer alan Kız Kalesinin tam bağrına, milli bir nakkaşenin hünerli elleriyle nakşedildiğinden şüphe etmeyeceğiniz, artık Atatürk´ün olduğundan da kuşku duymaya başladığınız şu tanıdık, ne mutlu türküm diyene, özdeyişini de yerli yerinde bulursunuz. O tepenin yamaçlarında görmeye alışık olduğumuz türden beyaza boyanmış bu savın, taş -bazılarının da rengi solduğu için veya yağmur sularıyla yerinden oynadığı için görünmeyen- harflerinin aczi ne kadar büyüktür; Şatanalar´ın görkemli köşküyle karşılaştıra durun; arkasındaki Deyrül Zeferan´ın uçsuz bucaksız ovaya nazır gururu yeraltından akıp gelen çeşme suyu gibi anlamayanlara, Süryani sırrıdır; ser verir, sır vermez. Yine de siz oradaki kederi, o kadim acıyı sır gibi saklayan kentin kadim sakinlerinden değilse de işledikleri taşlardan okuyabilir ve kendinizi sormaktan alamazsınız: Ne için?

p_0979_o

Yaralı sakinlerine de benzer bir sorunuz olabilir: Değer miydi?

Ölüm de, ölümsüzlük de, şaşkın bakışlarınıza Mardin´in taşını işaret eder; o zehferan rengi sabırtaşı da bu kavramları. Belki de o masallardaki dertli kızın sabır taşına içini dökmesidir sembolü Süryani taş ustalarının; belki de kadim ustalar ondan esinlenip etkilenerek acılarını taşa dökmüşler. Ve belki de bu yüzden gece gerdanlık, gündüz mezarlık demeyi gerekli görüyorlar bu taş kent için. Çatlamamış taşın dilinin altındaki acının dışavurumunu duymak için üstelerseniz, Süryanilerden alacağınız yanıt aslında taşa canını verenlerinkinden daha beter bir trajediyi ima ederler: \”Ne diyeyim, duyduklarınız doğrudur.\”

Ya duymadıklarımız, ya duymayanlarımız, diye sormaya da yüz vermezler.

Bu soru, bütün tarihe karşı da sorulabilir. Belki de bu sorunun asıl muhatabı kıskanç ve aymaz Müslümanların yanıtı pişmanlık olacaktır. Bu da iş işten geçtiği için mi, sorusuyla yanıtlanabilir ve ilk soru bu kez, ‘Ne önemi var?’ anlamında yeniden gündeme sürülebilir.

Beton icadının çoktan sonunu getirdiği taş işlemeciliği ve gümüşe, kanları pahasına can veren bu cemaat şimdi en büyük sığınaklarını riske atıyor. Belki de yetmiş dörtte başlayan geri dönüşsüz göç dirençlerini kırdı; geleceğe umut ve güvenceyle bakamıyorlar. O güzel gelecek, tarih sahnesinden silineceklerini gösteriyor. Teslim olmuş görünüyorlar. Artık Hanna bu sırrı Müslümanlara açıyor halk eğitim merkezinde ve Müslüman kuyumcular kenti terk eden Süryanilerin yerini dolduruyor. Tek ve ele geçirilmez kalelerini, ustalıklarını -ki bir sır gibi kendilerine sakladıkları, onunla var olmaya devam edebildikleri- ele veriyorlar… Kendi kendilerini terk ediyorlar.

p_0980_o

Ancak gündemde bir sorunsal olduğunu anımsayınca, bir de sonundaki hikâye takısına aldanarak her şeyin geçmişte kaldığını düşünüp geçmekle yetinmek de başka bir aymazlık olmaz mı? Atalarımızın yakında veya uzakta yaptıklarına Asur’un kıyıcılığını gerekçe göstermekle, aklamakla veya topu tarihin iradesine atmakla, bu aymazlıktan kurtulmuş olur muyuz? Zeugma , Hasankeyf ve Allionai’nin sular altına gömülmesi gibi kala kala yetmiş aile kalmış Süryanilerin de tarihe gömülmesini gelip geçici bir keder olarak tadıp unutabilir miyiz? Midemiz bunu da kaldırır mı?

Elbette ki değişim kaçınılmaz ve olması gerektiği gibi bir başka potansiyeli içinde taşıyor değişen Mardin: Bunlardan biri, Venedik´ten geri kalmayacak geleneksel mimarisi, diğeri Güneydoğu Anadolu Projesinin (GAP) göz alabildiğine uzanan ovayı ihya edebileceği… Mezopotamya´nın o görkemli çağları, yeni çağ olarak dirilebilir; belki o zaman ABD´ye, İngiltere´ye, İsveç´e gitmek zorunda bıraktığımız Süryanilerin hepsi değilse de bir kısmı geri dönebilir.

Belki de Süryanilerden, Araplardan, Kürtlerden arındırılmış bir Mardin´in Mardin olamayacağını, Mardin´i harabeye çevirenlerin göç etmiş yoksul köylüler değil de ekonomik sistem ve modernist siyasi iktidarlar olduğunu anlar akıllanırız, bir inadın, bu hermetik ketumluğun çözülüp, hem de cemaat boyutunda dile gelişi olan taşın hakkını veririz. Belki o zaman yüzyıllar sonrasını, bilircesine cemaatinin yitirdiği o görkemli çağlarını ve kültürünün yok edip gidişini şiirden bir kedere dönüştürmüş olan Mor Efrem´in gülen yüzünü görürüz Kırklar Kilise´sinde yaz tatilini, dinini ve dilini öğrenerek geçiren Efrem Akyüz´de.

İşte o zaman gerçek, Mardin’de Deyrül Zeferan´da veya Erdoba Konağı´nın terasında içimiz rahat, oturup ovadaki akşamı sonsuzluk niyetine içmeyi hak etmiş oluruz.

MARDİN, HER ŞEYE RAĞMEN YİNE MARDİN…
Hayri K. YETİK

p_1001_o

Fotokareler: Abdurrahman Aksoy

***

p_0978_o

Şehir kızı görkemli bir \”izdivaç\” yapacak,
Buna karşın köy kızı \”kocaya varır\” ancak!

Güzel ahlak ve dostluk ilk hatıra gelişte,
Türk kadını en başta… Hakikat budur işte!
Tatlı dil, iyi niyet dolu bir yüreğidir,
Bu yüzden Türk kadını evinin direğidir.
Candan daha ileri; yavrusu, sadık eşi,
Sanırsın o yuvaya bir muhabbet güneşi.
Yokluk gelse aniden beklenmedik biçimde,
Her an güler yüzlüdür büyük moral içinde.
Komşusuna bir Hızır, eşi ile sırdaştır,
Selam veren herkese en yakın arkadaştır.
En büyük özelliği sevgisi, saygısıdır,
Oğlu ile kızının gelecek kaygısıdır.
Bu kutsal varlık için ne söylesek az olur,
Türk kadını nerdeyse orda bahar, yaz olur.
Fısıltımız bitmedi, duyarsa aman azar,
Daha fazla methetsek kaynana belki kızar.
Bu yüzden o gelmeden, – Aman gözetleyelim! –
Yavaş sesle son defa şöyle özetleyelim:

Türk kadını cefakâr, ocağını yakandır,
Kimisi ekin yolar, kimisi başbakandır!

Midyat´ta bir Türk kadını – fotokare: M.H. Umar

anafilya

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: